Vụ Đông Xuân 2025-2026, toàn xã gieo cấy khoảng 1.248,39 ha, trong đó giống lúa thuần, lúa chất lượng cao chiếm khoảng trên 90% diện tích, còn lại là giống lúa lai. Tính đến hết ngày 08/2/2026 toàn xã đã gieo cấy được khoảng 447,368 ha, tập trung ở các HTX Bắc Lộc (78,425 ha); Bắc Thành (210 ha); Nam Thành (127 ha). Để chủ động bảo vệ sản xuất, hạn chế tác hại của một số đối tượng sinh vật gây hại gây ra ngay từ đầu vụ, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Lai Thành Hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc lúa sau cấy, gieo và quản lý lúa cỏ, cỏ dại, ốc bươu vàng hại lúa vụ Đông Xuân 2025-2026 như sau:

Ảnh ST.

I. Chăm sóc lúa sau cấy, gieo

1. Đối với lúa cấy

          - Trước khi cấy tiến hành cấy bón thúc với lượng  3kg ure/sào (hoặc dùng phân NPK chuyên dụng với lượng 10 -15 kg/sào).

          - Sau khi lúa bắt đầu đẻ nhánh tiến hành bón thúc kết hợp với làm cỏ sục bùn và tỉa dặm; cần bón sớm, bón tập trung không bón lai rai: lúa thuần bón với lượng là 4 – 5kg ure + 2 kg Kali cho 1 sào; Lúa lai lượng bón là 5 – 6 kg ure + 2 kg Kali cho 1 sào hoặc bà con dùng phân NPK chuyên thúc (như phân NPK Lâm Thao loại 12.5.10 với lượng 12 – 15 kg/sào).

          - Nếu đã bón thúc mà lúa có hiện tượng đẻ nhánh kém thì nên bổ sung bằng phân bón lá như K – Humate.

2. Đối với lúa gieo thẳng

          Bà con cần tiến hành tỉa dặm sớm để thuận lợi cho lúa đẻ nhánh, những diện tích lúa vãi dầy, bà con cần phải tỉa bớt để lúa đẻ tốt và tránh sâu bệnh.

          - Khi được 2 – 2,5 lá và điều kiện thời tiết ấm bà con tiến hành đưa nước vào láng mặt ruộng, kết hợp làm cỏ, dặm tỉa và bón nhử với lượng 1 – 1,5kg ure + 1 kg Kali cho 1 sào.

          - Khi lúa bắt đầu đẻ nhánh, bà con bón thúc đợt 2 với lượng như bón cho lúa cấy.

II. Biện pháp kỹ thuật quản lý lúa cỏ

Áp dụng tổng hợp các biện pháp và thực hiện liên tục trong một số vụ sản xuất để đảm bảo hiệu quả phòng trừ cao.

1. Biện pháp canh tác

- Chọn giống lúa đạt tiêu chuẩn về chất lượng, không để giống trên những ruộng bị nhiễm lúa cỏ từ vụ trước gieo cấy cho vụ sau.

- Chuyển đổi phương thức gieo cấy, hạn chế tối đa việc gieo sạ, áp dụng mạ khay – máy cấy, cấy tay hoặc luân canh sang cây trồng khác để dễ dàng nhận biết, loại bỏ hầu hết lúa cỏ sau 1-2 vụ.

- Giữ mực nước thường xuyên trong ruộng từ 1-3 cm cho lúa sau khi gieo cấy đến khi kết thúc đẻ nhánh hữu hiệu để hạn chế lúa cỏ nảy mầm và phát triển.

- Đối với những ruộng bị nhiễm nặng lúa cỏ cần khoanh vùng, lấy nước sớm và tiến hành lồng bừa nông, san phẳng ruộng rồi rút cạn nước ruộng (như gieo mạ) để nhử lúa cỏ nẩy mầm. Khi cây lúa cỏ có khoảng 3 lá tiến hành lấy nước cày lật úp, làm đất nhuyễn để diệt lúa cỏ.

2. Biện pháp thủ công

- Thường xuyên nhổ bỏ, cắt các bông lúa cỏ lẫn tạp có đặc điểm khác với giống lúa trồng về kiểu hình (màu sắc thân, màu sắc lá, chiều cao cây, góc lá, độ rộng phiến lá…) khi chưa chín đem tiêu hủy để hạn chế nguồn lúa cỏ lây lan cho vụ sau.

 - Phát động nông dân cắt các bông lúa cỏ khi lúa mới trỗ - ngậm sữa, tránh rơi vãi hạt, đem tiêu hủy; không được để lúa cỏ trên ruộng, bờ ruộng hoặc vứt xuống kênh mương.

3. Biện pháp sinh học

- Khi gặt xong có thể đưa vịt vào ruộng để ăn các hạt lúa rụng trên ruộng trong đó có cả hạt lúa cỏ.

- Những ruộng nhiễm nặng lúa cỏ không cho thu hoạch cần tiêu hủy toàn bộ ruộng (bằng cách cắt cho gia súc ăn hoặc cày vùi), chậm nhất trước khi những bông lúa cỏ trỗ đầu tiên vào giai đoạn ngậm sữa. Khi cày vùi có thể sử dụng các chế phẩm vi sinh AT-YTB, Sumitri, Trichoderma ... để nhanh phân hủy rơm rạ và cả hạt lúa cỏ.

III. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỎ DẠI VÀ DIỆT ỐC BƯƠU VÀNG

Quản lý cỏ dại và diệt ốc bươu vàng ngay từ đầu vụ có ý nghĩa quyết định đến sinh trưởng và năng suất lúa. Cần thực hiện đồng bộ một số biện pháp phòng trừ cỏ dại và ốc bươu vàng như sau:

 - Ngay từ đầu vụ, cần làm đất kỹ, thu dọn hết cỏ dại, san phẳng ruộng trước khi sạ, cấy. Giữ mực nước trong ruộng thích hợp (1-3 cm) ở thời gian sau khi lúa mới cấy đến đẻ nhánh. Đối với những chân ruộng thường xuyên xuất hiện cỏ dại, sử dụng thuốc nằm trong Danh mục thuốc được phép sử dụng tại Việt Nam để phòng trừ. Lựa chọn thuốc tiền nảy mầm hoặc hậu nảy mầm sớm xử lý sau khi sạ, cấy từ 0-15 ngày theo đặc điểm của từng loại thuốc.

- Ốc bươu vàng hoạt động và gây hại chủ yếu trên các diện tích lúa gieo thẳng, chân ruộng trũng. Cần chủ động thu gom trên ruộng nhà mình, thu gom tập thể trên mương máng. Đây là biện pháp chính để bảo vệ tôm cá và sinh vật có ích. Phun trừ trên những diện tích lúa mới cấy, lúa gieo sạ có mật độ ốc non nhiều không bắt thủ công được hoặc hiện tượng ốc gây hại, cắn phá 5-10% số dảnh.

- Sử dụng bằng một số loại thuốc hoá học nằm trong Danh mục thuốc được phép sử dụng tại Việt Nam như: Boxer 15GR, Bolis 12GB, Starpumper 800WP, Vịt Đỏ 256EW, Oc clear 700WP, Pazol 700WP, Acsnailkill 700WP, VT- dax 700WP; Oxdie 702WP…